فصل سيام: عقيده به رجعت در ارتباط با اعتقاد به مهدويّت
برحسب احاديث بسياري در آخر الزمان جمعي از اموات از ائمه عليهمالسلام و غير ايشان به دنيا باز خواهند گشت. آيا اعتقاد به غيبت حضرت مهدي عليهالسلام و ظهور آن حضرت با اعتقاد به رجعت هماهنگي دارد؟ به عبارت ديگر آيا اصل اعتقاد به غيبت و ظهور، رجعت و سائر وقايعي را كه قبل از قيام قيامت واقع ميشوند شامل ميشود يا اين يك عقيده مستقل و جداي از رجعت است؟
عقيده به ظهور مهدي و منجي از اهل بيت و فرزندان فاطمه عليهمالسلام يك اعتقاد عمومي و اجتماعي مسلمين است و اختصاص به شيعه ندارد، اگر چه شيعه شخص او را نيز از نظر حسب و نسب معرفي ميكند ولي اصل اين عقيده يك اعتقاد همگاني است كه در اديان گذشته در تورات و زبور نيز به آن بشارت داده شده است، و اصلي است كه بر حسب اصول مذهب شيعه اثني عشريه ايمان بدون آن كامل نميگردد و قبولي اعمال مشروط به قبول آن است و كسي كه بميرد و به اين مسأله ايمان نداشته باشد و يا حضرت مهدي ارواح العالمين له الفدا را به امامت نشناخته باشد به حكم
من مات و لم يعرف امام زمانه مات ميتة الجاهلية[1]
به مرگ جاهليت از دنيا رفته است، اين باور از جهت تأثير و اهميت در اين حدّ است.
اعتقاد به مسأله رجعت هم گرچه ريشه در قرآن و روايات دارد ولي اينطور نيست كه مسأله غيبت و مهدويت بدون آن مطرح نباشد. بنابر اين اصل امامت و مسأله مهدويت بدون مسئله رجعت هم در كتابها مورد بحث قرار گرفته است.
با اين همه لازم به تذكر است كه اصل مسئلة رجعت و بازگشت اموات يك مسئلة اسلامي است و وقوع آن در زمانهاي گذشته بر حسب آيات متعدد قرآن مجيد ثابت است، وقتي اين طور شد به دليل اين كه در گذشته نظير داشته است امكان وقوع مجدد آن در آخر الزمان نميتواند مورد انكار باشد.
زماني كه در امم گذشته رجوع اموات اتفاق افتاده و بر طبق يك خبر مشهور در بين اهل سنت:
لتسكن سبل من كان قبلكم حذوا النعل بالنعل والقذة بالقذة حتي لو ان احدهم دخل حجر ضب لدخلتموه[2]
آنها بايد وقوع آن را در اين امت نيز جايز بدانند.
بنابر اين نفي امكان و وقوع آن از طرف غير شيعه بر طبق مضمون اين روايت صحيح نيست.
در خاتمه ـ با صرف نظر از آياتي كه وقوع رجعت را در امم گذشته خبر دادهاند ـ براي تيمّن و تبرّك آيهاي را كه شاهد بر وقوع رجعت در اين امت است يادآور مي شويم:
وَيَومَ نَحشُرُ مِن كُلّ اُمّةٍ فَوجاً مِمَّن يَكذِبُ بِآياتِنا فَهُم يُوزِعُون[3]
به خاطر آور روزي را كه ما از هر امتي، گروهي را از كساني كه آيات ما را تكذيب ميكردند محشور ميكنيم؛ و آنها را نگه ميداريم تا به يكديگر ملحق شوند!
اين آيه دلالت بر روزي دارد كه در آن از هر امتي گروهي از كساني كه تكذيب آيات الهي را كردهاند محشور ميشوند كه طبعاً اين روز غير از روز قيامت است.
ولا حول ولا قوّة الاّ بالله العلي العظيم
وآخر دعوانا ان الحمدلله ربّ العالمين